E rangirua ana te oranga ki tua o te Kura Kōtiro Māori o Turakina

Heta Gardiner

E rangirua ana te oranga ki tua o te Kura Kōtiro Māori o Turakina i te putanga mai o te whakatau a Te Tāhūhū o te Mātauranga, ka kati i a rātou ngā tatau o te kura nā te tokoiti haere o ōna tauira.

Kei Tūtaenui te kura noho kōtiro motuhake nā te hāhi Perehipitiriana kei raro i ngā whakahaere a te kāwanatanga.

I te tau rua mano mā toru, he kotahi rau, e rima tekau mā rua, kua heke iho ki te rima tekau mā whā kē i tēnei tau.

Ko ngā whakaaro o ngā ākonga mō te katinga o te kura, kua mau ki te pene, ki ngā ngutu hoki o ngā pakeke.

Ngā roimata o te hītori he kotahi rautau te roa e pupuhi atu ana ki te tapa o te Whāngaromanga, ā ngaro atu.

E ai ki te Minita o te Mātauranga a Hekia Parata, nā te tini o ngā raruraru whakahaere me te heke o te tokomaha o ngā ākonga, ko te hunga kei te kura ināianei te papa.

E ai ki te rīpoata o ERO 2012, he āwangawanga i toko ake ki te taha whakaako, whakahaere, me ngā whakaritenga ki ngā wāhi noho

Ko te hua, i heke te tokomaha o ngā ākonga o te kura, mai i te 152 i te tau 2003, ki te 54 i tēnei tau.

E ai ki a Hekia Parata, “He nui ngā werohanga kei ēnei kura kei ētahi atu kei te pera ngā kainga a noho kei te taha o ngā kura, engari ahakoa tēhea o ngā kura ko taku tino kaupapa kia pai te haere o ngā tauira Māori.”

Ko Turakina tētahi o ngā kura noho Māori e ono huri noa i te motu. Ko Te Aute, te kāreti o Wesley ki Pukekohe, ko Hato Paora, Hato Petera ki Tāmaki me Hato Hōhepa ki Ahuriri.  Kei te manako ngā mātua ka tautokoria rātou e ngā ākonga ō-mua.

Ka tautoko tēnei kāreti i ngā akonga karaitiana hei poipoi i ngā wāhine Māori ki tua. Hei tā Hekia Parata ka whakatakotoria ngā āki ki tō rātou aroaro i ngā whā wiki kei tua, a muri mai ka whakatakotoria mēnā rānei ka kati te kura.

Ki te kati ngā tatau o tēnei kura, ēhara i te mea ko ngā kaiako me ngā ākonga noa, ka rongo i te ngau o mamae, engari ko te hapori whānui o Mātene. Ka ngaro atu te tino ngākau, o te taha Māori.

E ai ki te rīpoata, hei te 11 o Mahuru, ka tirohia anōtia, mēnā rānei ka tūwhera tonu ngā tatau o te kura.