Mā te Mau Rākau e rauora ai Te Reo Māori

James Perry

He tākaro e whakarauora reo ana a Hopu i te Ariki mā te whakarauora i ngā mahi a Tū.

He pakanga mau rākau te haere ake nei, ko Te Reo Rangatira te take.

Kei te ingoa tonu te whainga o te kēmu. Me hopu tētahi hapū i te Ariki o tētahi atu. Ā, e Ariki te tū, me Ariki anō te Reo. Ko tētahi ō ngā ture matua o te kēmu me Reo Māori anake. Tētahi atu ture e kīia ana ki te hinga te Ariki, kua hinga katoa tōna hapū. Hei tā Hemi Tai Tin, tētahi ō ngā kaiwhakahaere o te rā, "nō reira ki te puta he kupu Pākehā i te Ariki, kua hemo te hapū."

I tōpū mai ngā Wharekura huhua o Tāmaki Makaurau ki Manukau tākaro ai i te kēmu, he mea kīnaki i te hīkoi mō te Wiki ō Te Reo Māori. Ko te tikanga, hei tā Tai Tin anō, kia rangona whānui e te marea i te Reo e pake haere ana. "Hāunga i taua waiaro ka kōrero Māori mai i te iwa ki te toru ā mutu ana te kura, ka toru karaka kua kōrero Pākehā te iwi."

He mea waihanga te kēmu nei e ngā Ika a-Whiro o Te Whare Tū Taua o Aotearoa, pēnei i a Tai Tin. "Me pono te kōrero nā te hōhā te whakawai rākau, te tātā rākau noa i hiahia ki te uru atu ki tētahi horopaki mātau ai ngā pūkenga." Nā whai anō ka kitea te kēmu nei ki ngā momo taiao katoa. Mai i te ngāhere ki te moana, te awa ki ngā tāhuna. 

Nā tēnei momo hākinakina Māori kua ora anō ai tētahi tūmomo reo, whakaaro anō hoki, ara nō te ahurea o Tūmātauenga. Hei tā Tai Tin anō, "He ahurea anō tōna. He reo anō tōna. Tikanga anō, kawa anō hoki. Engari tērā te kawa o Tū, ko te kawa hoki o Rongo. Ko rāua rāua, e kore hoki e tāea tētahi te kore o tērā atu."

Mā te hokinga o te rākau ki te ringa, e hoki anō pea te reo ki te mata o te ārero.