Kaupapa: Te Reo Māori

Mā "Haka Tranlsate" e mārama ai te hunga reo Māori kore ki ngā kupu

Te Kuru o te Marama Dewes

Ko Oriini Kaipara tērā, he kaihaka ō mua mō te kapa o Ngā Tūmanako, kua whakawhiti atu ki te ope o Haka Translate kia whakapākehā i ngā waiata me ngā haka o Te Matatini. Ko tā te ratonga nei he whakapākehā i ngā kōrero kia whai wāhi atu hunga kāre pea i te mārama ki te reo Māori ki te tikanga o ngā kupu.

He amorangi ki mua, kua whakawhiti atu hei hāpai ō ki muri.

“Ko te kaupapa ko Te Matatini ko te reo te kaupapa matua ki a au ka mutu ki a au ahakoa e whakapākeha ana ahau i ngā kōrero ko te reo tonu e noho mātāmua ana ki a au.”

Ki te kore tō reo Māori, kei te pai, ka tarea tonu te mātaki atu, otirā te whai māramatanga i ngā mahi.

“Me whai wāhi mai te ao ki te kaupapa ki a au nei e tika ana tērā engari me kounga te tīma ka whakapākehā i ngā kōrero i te mea he hōhonu rawa ētahi o ngā kaupapa, ehara i te mea ko te katoa engari ngā hītori ngā kōrero ā iwi ngā tonga tuku iho katoa e whakatinana ana.”

He rite tonu tā Oriini Kaipara tū hei kaihaka i ngā tau. Heoi, i tēnei tau kua riro mā ōna uri ia e whakakanohi ki te papa tū waewae, whai muri i tana whiwhi ki te tohu toi reo Māori i tērā tau.

“Kei reira hoki ōku toto ko taku tamāhine e tū ana i tēnei tau, tana tau tuatahi tēnei nō reira he nui ake ki a au kia whai tautoko ia. Ahakoa e kore e kitea a Oriini ki te atamira, kei muri au e tautoko ana i te kaupapa.”

Hei tā Oriini Kaipara e kore e waikura i te mana i te mauri rānei o ngā kōrero i ngā mahi whakapākehā.

“He mahi nui kei runga i a mātau kia tika ai kia Māori tonu ai ahakoa ko te reo Pākehā e rere ana, e kounga tonu ana te whakaaro Māori.”

Ki te pīrangi te kaimātakitaki kia rewa ake ai ngā kōrero whakapākehā, me pēhi i tēnei o ngā pātene ki te whārangi ipurangi o Whakaata Māori.