Kaupapa: Treaty Settlements

Kei te āki te Koromatua o Hauraki i a Finlayson kia kamakama ki te whakatau i ngā kerēme a ngā iwi o Hauraki

Mere McLean

Kei te āki te Koromatua o Hauraki Rohe i te Minita Take Tiriti, i a Chris Finlayson kia kamakama ki te whakatau i ngā kerēme tiriti a te Rangapu ā iwi o Hauraki.

E whai ana tēnei i te whakatārewatanga o ngā whiriwhiringa nā te haerenga o ētahi o aua iwi ki te tuku tono whakahē ki mua i te aroaro o te Taraipiunara o Waitangi.

Inā rā te whai hua o te one ki nga raorao o Hauraki. Hēoi hei tā te Koromatua o taua rohe tā John Tregidga kua whakatarewahia te hokitanga atu o ēnei whenua ki ngā iwi tekau mā rua te nui e te Minita Take Tiriti a Chris Finlayson. 

Hei tā te Koromatua i tata oti ngā whakaritenga mō te whakataunga. Engari e mea ana te Minita Take Tiriti a Chris Finlayson ki roto i tētahi tuhinga kua tuku kē nga iwi e rima o Hauraki he tono whakahe ki te rōpū whakamana i te Tirti o Waitangi.

Hei tāna ka kore te karauna e kōrero ngātahi ki nga iwi e tuku tono atu ana ki te turaki i te Karauna.  Nā tēnei tū ahua, kua noho tārewa ngā whakawhitinga kōrero.

Kua noho te kāhui iwi o Hauraki me te karauna ki roto i ngā whakawhitinga kōrero mai anō i te tau rua mano ma iwa.  Engari ko tā te koromatua, mai i te marama o Hakihea o tērā tau kua kore te minita e āki i ngā kōrero na ngā tono whakahē kei mua i te rōpū whakamana i te Tiriti o Waitangi.

Ko tā John Tregidga i te wā ka tatu ai ngā kereme o Hauraki iwi ka noho ērā iwi hei kaipupuri nui rawa, kai utu tāke hoki mō te kaunihera.  Haunga rā, kua tono a Minita Finlayson kia tūtaki rāua ko te koromatua ki te whakamārama ake i te kōkiritanga o ngā whiriwhiringa kōrero mō Hauraki.