He arotake kei te haere mō te Pire Reo Māori hōu

He arotake kei te haere mō te Pire Reo Māori hōu, kua kōkiritia e te Minita Whakawhanake Māori. I Rotorua whakapuakitia ai e Te Ururoa Flavell te mahere hōu mō te pire kua kaha werohia e te tini ngerongero o te ao Māori.

Tūturu kua rongo tēnei pire i te taumaha, ā, karekau te Minita hōu i te pīrangi ki tēnā.  Nā whai anō kua whakatūngia tētahi kōmiti arotake, kia ngātahi ai ta te iwi Māori anga whakamua i a ia.

I ngā whakaritenga mō te pō tohu reo Māori e koke ana, i te whakarite hoki te Minita kia toa i a ia te tautoko a te iwi mō te Pire Reo Māori hōu.

Hei tā Flavell, “Kua rongo ngā taringa i ngā take, i ngā nawe, i ngā hiahia, i ngā tumanako, i ngā mea pai o roto i te pire, kua rongo anā i ngā nawe.”

Ae mārika e ai ki a Flavell he hapa tō te pire, ā, i kakama te haere.  Heoi, karekau ia mō te whakaae he taringa kōhatu tō te Minita ō-mua.

E ai ki a Flavell, “I tōna rā ko te mea nui ki a mātou i tērā wā kia whakatū kia whakairi i tēnei kaupapa ki te Whare Pāremata, i tutuki pai tēnā. Ka mutu, ko tāku he whakatinana i tēnā.”

Ko te ngako o te pire he whakarite i tētahi poari, ko Te Mātāwai tōna ingoa, tekau ma rua āna mema.  Tokowhitu ka tohua e ngā iwi, tokotoru e Te Reo Tukutuku, tokorua e te Minita.  Ka riro mai i te Karauna ki Te Mātāwai te mana kaitiaki i Te Taura Whiri i Te Reo Māori me Te Māngai Paho.  Ka whakakorehia ko Te Pūtahi Pāoho.

Ki tā Flavell, “Kua puta ēnei whakahē a ētahi, kaore anō ētahi iwi kia rite noa, kia kawe i te kaupapa nei.  Ko tāku, a tērā pea, engari pai ke kia waiho mā tētahi rōpu ēra kōrero hei whakautu.”

Ko Peeni Henare tērā e mea ana, “Hoi anō ka tautoko ngā tāngata Māori i tēnei tangata i tēnā tangata.  Kīhai rātou i tino arotake mārika atu ki te pire nōreria kua oti ngā mahi kōwhiringa pōti, ko te hiahia kia anga whakamua ai tō tātou reo.”

Kāti i toro atu te Minita hōu ki ngā mema o Reipa kei ngā tūru Māori.  E ai ki a Flavell he hiahia tēnā a te iwi, ara, kia mahi tahi ai ratou.

E ai ki a Henare, “Ko te hiahia o te iwi Māori kia noho ngātahi, kia mahi ngātahi ngā uri Māori o roto i te Whare Pāremata ahakoa Reipa mai, Pāti Māori mai.  Nō reira nō mātou te whiwhinga nui.”

E ai ki a Flavell, “Mo ēnei kaupapa a Māori nei kāore he hē o te whakawhiti kōrero ki a rātou.  Otirā kia taea e rātou te tuku kōrero mai ki au hei whakatikatika i ngā take.”

Kua whakatōroatia te wā tuku tapaetanga kōrero mō te Pire Reo Māori, hei te tuarima o Hakihea kapi ai.