He whakapāha ki ngā uri o Tapuika me Ngāti Rangiwewehi

  • Waikato/Te Waiariki

He rangi kua aua atu e tāria ana e Tapuika rāua ko Ngāti Rangiwewehi, ko tā tetahi o aua uri a Te Pōroa Malcolm “mena e ora ana nga koeke, ngā kuia koroua i mate i ngā mahi nei, e kua hakoakoa katoa rātou”, he korero tera i kaha tautokohia e Te Rangikaheke Bidois.

I honotahi ngā iwi e rua nei i te tau 2008, kia ōrua ai te whakatatū i a rāua kerēme. No te rā nei puta ai ētahi o ngā korero mō ngā tukinotanga a te Karauna hei whakarongotanga me ngā uri. Tōna iwa tekau mā whitu ō-rau ngā whenua o Tapuika i ngaro ki te karauna. Heoi mā te aha i te 8 miriona tāra, te waihapetanga o ētahi ngahere e whā, me tetahi kawenata mana whenua hei ngaki i ēra mamae. Ko te whakatau a Pia Gallaghan, he kaupapa tino whakahirahira kia mohio ai nga uri whakaheke o aua iwi ki a rātou hītori me nga ahuatanga katoa i pā ki a rātou tūpuna i te wā i raupatuhia e te Karauna i a rātou whenua.

Tōna ōrite hoki tā Rangiwewehi kerēme, a pūtea nei, heoi ano, ko te whakahokinga nga puna o Hamurana me Taniwha te whiwhi nui. Ko tā ngā uri ko te whakahokinga o aua puna te mea tino hohonu ki te iwi nā te mea kei roto hoki i aua puna tā rātou wairua.

Ahakoa ara ano ngā whenua kaore i whakahokia ki ngā iwi nei, hei whakangāwari hoki i ngā mamae, i whakapāha okawa hoki te Karauna mo tana raupatu whenua, tukino hoki i ēnei iwi neke atu i te 150 tau ki muri.