Kaupapa: Rugby

Ko te ahurea Māori te kura huna o te Kapa Ō Pango Māori me te Kapa Mamaku

Ruth Smith
  • Tāmaki Makaurau

E kawe ana te kapa Ō Pango Māori me te kapa Mamaku i ō rātau whare kōrero ki te ao whānui.

“Ehara au i konei mōku anake.  Kai konei ahau hei māngai mō tōku iwi, mō tōku whānau.  Koirā te mea nui māku.  Kia tū pakari mō Ngāi Tūhoe, mō te whārua o Ruatoki.  Koirā te mea nui," te kōrero a te topatahi o te kapa Ō Pango Māori, a Otere Black.

E ai ki a te topatahi o te Kapa Mamaku, ki a Ruahei Demant, ko te whutupōro tētahi hākinakina e hāngai ana ki ngā pūmanawa o te Māori.

"He iwi toa mātau.  He iwi whai pukenga tātau te iwi Māori.  I ahau e tākaro ana kai roto o Tāmaki Makaurau, e kite ana ahau i te nui o ngā wāhine Māori e whai wāhi ana ki te tākaro i te whutupaoro.  Nō reira ki ahau kai te piki ngā nama o te hunga e tākaro ana i te whutupaoro," te kōrero a Demant.

Hai tā te topatahi Ō Pango Māori, hai tā Otere Black, ko te ahurea Māori o te kapa tētahi o ngā kura huna.

"Waimarie mātau, he kaumātua tā mātau i roto i te tīma.  He hāwhe haora, haora ia rā he wānanga Māori, he kōrero Māori, waiata, haka.  Koirā ngā mea pai.  Koirā ngā mea kāore ngā kaitākaro o ēnei rā e tino kite i roto i ngā tīma Super Rugby, me kī.  Nō reira, i te wā ka kuhu mai ki te tīma Māori, he tīma rerekē.  He tīma tino maha te hītori, maha ngā tikanga Māori, ā, ko tō mātau kaumātua te kaitaraiwa o tērā."

Tipu mai ai a Demant i te āhurutanga o tōna iwi i Ōmaio, ā, ināianei i a ia e noho taone ana, e tākaro whutupōro ana, ko tāna he hoki atu ki ngā tūāpapa i pakeke mai ai a ia hai whakaawenga i roto i āna mahi.

"I pakeke mai ahau i roto i ngā āhuatanga o te hāhi ringatū.  Hūnuku mai mātau ki konei, torutoru noa iho ngā uri o te Whānau a Apanui, ngā mema o te hāhi kai konei, nō reira mokemoke ana ahau mō tōku kāenga i ngā wā katoa.  Heoi anō, ia wā e whai wāhi ana, e whai taima ana ahau ki te hoki ki te kāenga, ka hoki whakamuri ahau ki Te Tairāwhiti."

Ko te kōrero a Black, ahakoa he tokoiti noa iho ngā kaikōrero i te reo Māori ki te kapa i tēnei wā, kai tipu haere te hiahia ki te ako.

"Toru, whā tau pea i roto i te tīma, ruarua noa ngā kaikōrero Māori, nō reira he āhua uaua i roto i ērā āhuatanga engari kai te ako wētahi.  Koirā te mea nui."

Ahakoa kai tua atu i te 13 mano kiromita te tawhiti i te kāenga, ka kawea hoki ko te ahurei Māori hai hoa haere mō rātau.