Whakanuia, Tā Toby!

Wepiha Te Kanawa
  • Tāmaki Makaurau

He rangi e tū kamehameha ai te tangata. E kore nei e warewaretia.

Kua tutuki i a Tā Toby Curtis ngā mahi kaiako i te kura tuatahi, te ako i ngā tamariki hauā anō hoki. I ngā tau waru tekau ko ia te tumuaki o Hato Petera me te tumuaki tuarua o te kura whakangūngū kaiako i Tāmaki. Ā, nō te tau rua mano mā rua ka riro i a ia ki te tūranga toihau mō ngā kura ā-iwi o Aotearoa. Iaianei kei te kite i a ia ngā hua o āna mahi i roto i te ao mātauranga mō te toru tekau tau.

E ai ki a Tā Toby, ko tōna ingoa i tapaina ki a ia, ko Noble Curtis, e kii nei “Ko tēnei honore kua utaina mai, ka kite atu ki ngā mokopuna, āna, ko te tūmanako ka kaha rātou ki a rātou anō i a rātou e pakeke haere.”

Ko te whakataukī "Ehara taku toa i te toa takitahi, he toa takitini kē" hei tāhuhu kōrero mā Tā Toby.

“Kia kauaka tātou e wareware, ko te tangata ka wareware i tērā whakatauki, kāore roa ka wareware ki a ia anō, nā reira ka mau atu ki tērā whakatauki kaore ra ka wareware, ki te pai ka hua” tērā anō tētahi kōrero pounamu i tākohatia mai e Tā Toby i te rā nei.

Engari tērā anō āna mahi i tua atu i te ao mātauranga. Ko ia tonu te toihau o ngā roto moana o Te Arawa, ko ia hoki Te Toihau tuarua o te hunga rautaki o ngā Roto Moana me Te Wānanga o Aotearoa. He mema hoki mō Te Kōmihana Pirihimana me Te Kahui Rangatira, ā, ko ia anō te Toihau mō Whānau Ora i te rohe o Te Arawa.

“E hoa, e pūpū ana te whakahihi pai nei” Koinei tā tētahi o ngā tino kanohi o Te Arawa waka, mō tana whakawhiwhinga ki tētahi honore nui.

He reo e rongonuitia ana i te ao pāpāho, ahakoa irirangi mai, pouaka whakaata mai. Engari nā āna mahi i te hapori me te hauora Māori kua whakanuia a Kingi Biddle ki te tohu hapori.

Ko tā Kingi e mea nei “He kākano ahau i ruia mai i Rangiātea, me eke ki ngā rangitūhāhā, ana he tohu, he tohu ki a tātou katoa, ko tēnei na, he iwi eke ki ngā rangitūhāhā nō reira he tohu o te kaha o te iwi.”