Kaupapa: Environment

Tā te Porotū o Ihumātao he kōrero hoki mō Te Urutomo o Waikato

updated Heeni Brown
  • Tāmaki Makaurau
  • Waikato/Te Waiariki

He whakatutū puehu te mahi a ngā kaiwhakahē i te hanganga whare hou ki Mangatāwhiri i te rā nei, kia mōhio ai te marea ki ngā teka a te karauna mō ngā take whenua. I hua ake tēnei take i tā rātou peinga mai i ngā mahi hangahanga i Ihumātao.

Ko ētahi o tēnei tira ko ngā kainoho o Ihumātao, e porotēhi tonu ana i tā Fletcher Residential, rima rau kaingā ki Ōtuataua.

E mea ana e Pania Newton arā te kaiwhakahāere, "Ahakoa ko te tau rua mano tekau mā whitu tēnei, kei te raupatu tonu Te Kawanatanga i tō mātou whenua ki reira. Me kii he momo gentrification mai i te whakaaro kia tū whare ki tō tātou whenua ki Puketāpapa."

Engari, kua whānui ake tā rātou porotēhi i tēnei rā.   

"Ko mātou ētahi o ngā whānau nō Ihumātao anō hoki ko ētahi o ēnei whānau ō mātou tangata Tiriti me kii, ō mātou whānau Pākeha i tēnei hīkoi maumaharatanga mō ngā pakanga o Waikato, anō hoki ngā pakanga o Aotearoa hei maumaharatanga mō ō mātou mātua tupuna."

Mō te toru rā rātou e takahi ana i te huarahi mai i Ōtāhuhu ki Pokeno, takiwā tērā o te rima tekau kiromita te roa. 

Tā tētahi o ngā kaiporotēhi a Brendan Corbett, "He rangi whakahirahira tēnei, tātemea ko tēnei tonu te rangi i urutomongia e ngā āpiha o Piritana, ngā āpiha pāmu anō hoki Te Pou o Mangatāwhiri. A, i noho puni ai rātou ki reira. Nā reira, kahore anō tēnei hīkoi kia takatakahia e tētahi atu mō te kotahi rau rima tekau mā whā tau, koira te whakamīharotanga o tēnei hīkoi. Me te mea nei, he hokinga mahara tēnei ki a rātou engari he aronga hoki tēnei ki ngā rā o nāianei - tātemea ko te ata āpōpo tonu te rā i hua ake ai ngā kaupapa o ēnei rā."  

Hei te pō nei noho puni ai tēnei tira ki te awa o Mangatāwhiri. Hei te ata o āpōpo hoki mahara atu ai rātou ki te rangi i whawhiti ai e ngā āpiha Te Karauna i Te Pou o Mangatawhiri ki Te Rohe Pōtae o Waikato, koni i te kotahi rau e rima tekau tau ki muri.