Kaupapa: Tūhoe

Kua whakatauhia e Tūhoe me mutu te whakangau poaka ki te Urewera

Te Kāea
  • Waikato/Te Waiariki

Nō tērā marama ka puta te whakatau a Tūhoe me te karauna, ka whakatārewahia te whakangau poaka, te whai tia me te patu paihamu i roto i te wao nui o Te Urewera.

Engari tērā anō te tohe a tētahi o ngā kaitiaki o Te Urewera a Maui Te Pou, kia whārikitia he kaupapa hei āwhina i ērā o te hunga nō te wā kāinga e haere kuare ana ki roto o Te Urewera.

Te Urewera. Neke atu I te rua mano kiromita tōna whānui e horapa ana ki te iwi o Ngāi Tūhoe. Nō tērā marama puta ai te whakatau a te poari hou i waenga i a Tūhoe me te Karauna, kia whakatārewa ngā mahi whakangau poaka, whai tia me te patu paihamu.

A tēnei pō ka whai wāhi ēnei uri o Te Urewera ki runga i a Te Tēpu te whakaputa a rātou whakaaro mō tēnei take, ko Maui Te Pou tērā i tohe mo te hunga tauiwi e haere kuare ana ki roto i te Te Urewera engari tērā anō te wero i pupū ake.

Ki tā Te Pou, “Kaore kei te pākeha noa iho. Kei te raruraru ahau ki ētahi o tātou, e whai ana i ngā tikanga a pākeha, a tauiwi. Engari kua mōhio ko wai rātou ko wai ngā whakapapa kia whai pānga anō rātou ki te mahi.”

E whakaae ana te kaiwhiriwhiri o Ngāi Tūhoe a Tamati Kruger kia uru mai he wāhanga hei whakatewhatewha i te tika me te pono o te hunga o Tūhoe e takahi ana i ngā tapuwae a o rātou tūpuna. 

E ai ki a Kruger, “He kaupapa tēna hei ako i a tātou i te kainga, he raruraru hei tirotiro mā tātou a kia kaha ngā taraipara puta noa i te Urewera te noho ki te whiriwhiri me pēhea te rongoa i tērā mate.”

Ko Te Pou tērā e mea ana, “Inaia tonu nei kei reira rātou ētahi o aku mokopuna e haututu ana kāre e rata ana ki te kura, ana mutu i reira kua haere ki uta kua haere ki te mahi i ngā mahi a ngā tamariki ki uta.”

Ki tā Kruger, “Mā Ngāi Tūhoe anō a Ngāi Tūhoe e ārahi, ā, mā Ngāi Tūhoe anō e whakatakoto he kaupapa whakarite i ngā raruraru.”

Ko te whakatau a te poari hou, ko ngā tāngata kua whai raihana kei te mana tonu engari me waiho a rātou raihana ki rāhaki, kia tika rāno ngā take me ngā tikanga e pā ana te tuku āheitanga ki roto o te ngahere.

Ko Kruger tērā e mea ana, “Kei te mārama a Tūhoe me te poari nei  ka tatū noa i a tātou i te paunga o tēnei tau e tētahi tikanga hou e tika ai mō te taiao, mō Te Urewera, mō Tūhoe me te hunga haere mai ki roto o Te Urewera. Ki te kore, kāre e ora te kaupapa, engari ki te tāku mōhio ka ora te kaupapa nā te mea kei te titiro whānui atu ki te oranga o Tūhoe me ōna karanga hapū i roto i Te Urewera me te Wao nui a Tane.”

Ka arotakehia tēnei kaupapa mō Te Urewera hei oranga tonutanga mo ngā uri whakaheke o te Kohu.