Kaupapa: Treaty Settlements

Ko tā tētehi roia Māori, kei te hē ngā whakahaere whakatau i ngā take tiriti mō Ngāpuhi

  • Te Tai Tokerau

E ai ki te rōia māori ki a Te Kani Williams, kei te hē te tukanga whakatau i ngā take tiriti mō Ngāpuhi. E whai ana tēnei i te whakahau a te pirimia a Bill English kia whakarērea e te kāwanatanga ngā kōrero whiriwhiri kerēme o te iwi.

Hei tā Williams, kāore e hāngai ana te tikanga whakatau i ngā take tiriti a te karauna mō Ngāpuhi.

Ko tā Te Kani Williams (Rōia), "Nā te karauna te hē i te tuatahi, engari ko te mea tuarua kāore ngā kaikōrero mō Te Kotahitanga, kāore ngā kaikōrero mō Tūhoronuku e hoki mai ana ki ngā hapū, kōrero ki ngā hapū me pēhea te huarahi tika."

Kia whai mana te kokoraho o te iwi ki mua i te karauna, me āta kōwhiri ngā uri kō wai te iwi rānei, te rōpū o ngā hapū rānei ka tū hei māngai mā rātou.

Hei tā Williams, "Tēnā te huarahi o te karauna nē ki te whakakotahi i te iwi o Ngāpuhi, he nui tonu i tētehi rōpū, he āhua hē tēnā, nā te mea he āhua nunui te iwi o Ngāpuhinui tonu.

Ko tā Williams, i mua i te Rīpoata Whakatau Mana o Ngāpuhi e rua mano tekau mā rima, i hiahiatia e ngā rohe i Te Taitokerau, e Whangaroa, e Waimate Taiamai, e Takutaimoana hoki te kōrero tōtika ki te karauna e pā ana ki ā rātōu kerēme, engari auare ake, koinā te mate. Wheoi, e whērā tonu ana te hiahia.

Hei tā Williams, "Ko ngā kōrero ā rohe, haramai ki ngā rohe whakaae ana ki ngā rohe ki te kōrero ā rohe ki te karauna, kaua e whakaemi i tētahi rōpū hei kōrero mō tātou katoa."

I whakapā atu mātou o Te Kāea ki tari o te Minita Whakatau Take e pā ana ki te Tiriti o Waitangi mō te kapapa nei, engari kāore anō ia kia whakahoki kōrero mai.