Kaupapa: Kapa Haka

Kei te whakahāwea te haka "Ka mate" huri noa i te ao

Heta Gardiner
  • Te Whanganui-ā-Tara

Kāore he mana, ki te ture tā Ngāti Toa, ki te haukoti i te whakamahinga whakaiti o te ao whānui i te haka, Ka Mate.  Koinā te whakatau o tētahi rōia mātanga ki ngā take mana whakairo hinengaro.

Ehara tēnei i te wā tuatahi kua whakamahia hētia te haka, Ka Mate, ki tāwāhi.  E ai ki a Lynell Huria, “Kaore he mana ki te haukoti i ngā mahi ki tāwāhi.”

Ko Heineken te pakihi o te wā nei ki te whakamahi i te haka mō āna pānui hokohoko.  Koia tētahi o te maha.

He kaupapa manaaki i te haka Ka Mate, i uru ki ngā ture o te whenua i tērā tau.  Ko te tikanga ia, ka kōrerotia a Ngāti Toa, ki te whakamahia te haka mō te mahi moni, hāunga rā te kapa Ōpango.  Engari anō te mana tiaki i te te haka i tāwāhi, auare ake.

Ki tā Huria, “Kāore a tāwāhi, i te herea ki aua ture.  Kāore hoki, tētahi tiriti ā-ao i waitohutia.  Nō reira tē taea te aha, ki te haukoti i te whakamahinga heahea o te haka.”

Ko te hītori o te haka tētahi o ngā raru matua.

Hei tā Huria, “I te mea, i titoa te haka, ēhia kē nei ngā tau ki muri, kua oma kē te hoiho, kua tūreiti rawa, ki te manaaki i a ia ki te ture.”

Kāore a Ngāti Toa i te hia whakamahi i te haka ki te mahi moni, nō reira kaore ōna mana tā.  Ēngari he rongoā pea kei tua.

E ai ki a Huria, “He rautaki anō hei whai mā rātau, ko te whakawhirinaki atu ki te kāwanatanga, ki te tono ia rātau ki te whakarite i tētahi tiriti ā-ao, ā ka arohia te mana manaaki mō ngā taonga o ngā iwi taketake, pērā ki te haka.”

Mō tēnei wā, me tau pea tātau ki te kite i ngā pānui hokohoko pēnei.