Kaupapa: Rena

Ka arotake te kāwanatanga i ngā whakaritenga mō te paenga o te Rena

  • Te Tai Rāwhiti

Ka puta te tono a te Kāwanatanga ki te Kaunihera ā-rohe o Te Moana a Toi apōpō e pā ana ki te tono a te hunga nā rātou Te Kaipuke Rena, arā, me he mea me waiho ngā waihotanga o te Rena ki te toka o Otāiti i waho mai o Tauranga Moana. 

Engari hei tā ētahi māngai Māori o te haukainga rā, ko te āhua nei ka huri taringa turi atu te Kāwanatanga ki ngā hua o tētahi ripoata i puta i te Rōpū Whakamana i Te Tiriti o Waitangi.

I tūmanakotia kia puta te whakatau a te Kāwanatanga i te rā nei, ēngari hei tā te māngai nei o Ngāi Te Hapū o te motu o Motiti nā tētahi take anō pea, kua tarewatia tēnā.

Hei tā Hauata Palmer, te kaumatua o Ngai Te Rangi, “Ko tā mātou e kī ana, kia whakahokia te wai o te moana, kia whakahokia te moana, te wai o te moana, ki tōna āhuatanga i mua i te tukinga mai o taua kaipuke ki runga o te toka o Otaiti.”

Nōnapō, puta ki te ao, ngā pikitia nei e karangatia ana ko te whīra o ngā waihotanga mai o Te Kaipuke Rena, ka mutu, e 4,000 tōnā te nui o ngā para, 10 mano mita te nui o te whīra.

Ko tā te Rōpū Whakamana i Te Tiriti o Waitangi, i hē te kawenga o ngā mahi a te Karauna whai muri i te waitohu a te Karauna i ngā whakaaenga e toru me ngā rangatira o Te Kaipuke Rena kia waiho te kaipuke, ētahi waihotanga rānei o te kaipuke ki te ākau o Otāiti kia tāwharau i te Māori me āna tāonga, ā, i raro i te Tiriti o Waitangi, he tāonga te ākau ki te Māori.

E matapae ana ka puta te whakatau a te Kāwanatanga a te ata.