Kaupapa: Kōhanga Reo

Horekau ngā āwangawanga mō ngā raweke pūtea a Te Pātaka Ōhanga i te mea hou

  • Te Whanganui-ā-Tara

E ai ki Te Maru o Ngā Kura ā Iwi o Aotearoa kua neke atu i te tekau tau ngā nawe e ngūnguru ana i waenga i ngā kōhanga reo mō te taha ki ngā pūtea. Ki tā te heamana, ki a Pem Bird, ko te mate kē, he mataku nō te nuinga ki te whakapuaki i aua māharahara ki te poari whakahaere.

Ko tā Pem Bird, e mea ana “anei te mea uaua, ki a rātou te whakaputa i a rātou, te whakahē i ngā rangatira nei, i te mea he tino rangatira ngā rangatira nei. Kāre i te pirangi kia puta ā-ōkawa nei ēnei whakapae ā rātou.”

Kua puta i Te Maru o Nga Kura a Iwi tana tautoko kia kōkiritia tonutia he arotake e Te Tari Hara Taware. E ai ki te heamana o mua, ki a Tā Tākuta Toby Curtis, e mārakerake ana te kitea i te karekare o ngā wai.

E ai ki a Tā Toby, “Ki taku titiro kāre pea te poari i tino kaha te whai he huarahi āna kia whakakorehia tēnei whakapae kua pā mai ki a rātou. Hēoi anō, mā te wā tātou ka mōhio mehemea i hē ratou i aha rātou.”

Ko ngā kōrero o te karere i tukuna e te Poari Matua ki ngā kōhanga reo o te motu e hāngai ana ki te pūrongo ōtita me ngā kitenga kārekau he pūtea tāke i whakapaungia hētia, āpiti atu karekau hoki i tukuna ki Te Pātaka Ōhanga. Hēoi, arā hoki te kōrero kei te arotakengia a Te Pātaka Ōhanga e Te Tari Taiwhenua, engari karekau he whakamārama mō te aha te take.

Ka mutu, ko Te Tari Taiwhenua me Te Tari Hara Tāware ērā kei te whakatewhatewha inaianei i ngā whakapae raweke pūtea, ā, ahakoa tā te poari whakahoki he kamupene tūmataiti a Te Pātaka Ōhanga, e ai ki a Pem Bird e rua e rua.

Ko tā Pem Bird anō e mea nei “ko te mana mō Te Ōhanga Pātaka e kōrerohia nei ko te poari matua te timatanga me te whakamutunga, ka tika rā kia ruku hōhonu rā ki ngā whakahaere o taua kamupene rā.”

Nā Hekia Parata te kōrero i puta ngā whakapae hou mō te raweke putea i tētahi mema tarahiti. He tohu kei te totara wāhi rua te poari, ā, i kitea tērā i te tohe kia panaia a Druis Barrett i tana tūranga poari ki Te Pātaka Ōhanga. Kāti, katoa e hika ana i te pātai, mēnā me whakawātea ngā mema poari i ā rātou tūranga, waihoki, mēnā me whai reo ngā kōhanga o te motu?

Hei tā Tā Toby anō rā e mea ana ko “te hunga kei runga i te poari rā ko rātou ētahi o ā tātou tāngata wahine tino kaha nei ki te hāpai te reo nāreira me āta titiro ana koinei pea te wā hei whakauru atu ētahi o ā tātou rangatahi ki runga i taua poari.”

Me te whakaae hoki rā a Pem Bird ki ēnei whakapae a Tā Toby, “mēnā ko au tēnā, ko au tēnā, ko tāku ae, ae, a māmā, a pāpā, a koro, a kuia, tēnaa hunga. Kua eke noa te wā ki ahau nei.”

Kāti, i whakapā atu mātou ki Te Poari Matua o Te Kōhanga Reo engari karekau tonu rātou mō te kōrero ki a Whakaata Māori.