Ngā kaupapa: Kapa Haka, Te Matatini

Hīkaka ana Te Reanga Mōrehu o Rātana mō Te Matatini - Pūrongo Motuhake

updated Te Kāea
  • Te Whanganui-ā-Tara
Te Reanga Mōrehu prepare for Te Matatini - Photo / file

He kotahi wiki mai i tenei ra tonu ki te pohiri nui o Te Matatini 2015, ka tu ki Ōtautahi i Te Waipounamu.

Ko tētahi o ngā kapa ka whakarauika atu ki te papa whakatu waewae ko Te Reanga Morehu o Rātana, i whakatūria tuatahitia i te tau iwa tekau mā whitu. I tēnei tau e whai ana te kapa hāhi nei i te kaupapa o Te Ture Tangata me Te Ture Wairua.

Hei tā Maria Whanarere, “Kare au i te tino mōhio he aha ngā kupu tika hei whakahua i tēnei momo kare-a-roto e rangona ana. He mea hāhi nei, he mea Māori nei, he mea whānau nei, ērā momo kare-ā-roto kua whakawhenumitia katoa ki roto i tētahi kōhua, nā kua koropupu. Koira te āhua o te kare-ā-roto.

Ki tā Te Taepa Kameta, “Ko tāku mahi he mea uaua i te mea me rite tā mātou kapa. Ki te kore, ā, nāku te hē, koira te whakaaro a ētahi, nāku te hē. Engari, maku anō tērā hē e pupuri.

Mea atu au ki te rōpū nei he ono tekau paehēneti o ngā mahi kei a koe tonu, ko te whā tekau paehēneti ka waiho ake mā te wairua mātou e kawe.

Ae e tika ana ngā kōrero he rōpū hāhi tēnei engari ehara noaiho i te hāhi Rātana, he nui hoki ngā hāhi i roto nei i tō mātou kapa, kei te pērā ki ngā kapa katoa puta noa i te motu.”

Ki tā Whanarere, “I tipu mai au i roto i te hāhi katorika, nā kua tūtaki atu ki tēnei tane mōrehu nōreira ka huakina rā te hinengaro ki ērā o ngā hāhi rerekē o te motu o te ao katoa.

E ai ki a Kameta, “Ki te āta whakarongo ki tā mātou haka e hakaina ana e wā mātou tāne ko te kaupapa matua o tērā haka ko te mana o te wahine i puta mai i a Rātana, kaua i a Rātana noiho, engari i te motu.

Ahakoa e mau taiaha ana e puta atu ana te wahine, kāre i te mea he wero, engari he pōhiri. He āhuatanga i heke mai, mai rano, mai rano. Nāreira ko te wahine i puta atu i Rātana nei katahi anō tōna māmā ka hoatu te mauri ki a ia ara kua tīmatahia i ōna mahi.”  

Hei tā Justin-Leigh Manuel, “I tipu ake au ki Rātana Pā i te wā i pepi ai au, ko tērā au e omaoma haere i waenga i te kapa nei mai i tērā ko tōku wawata kia tu au ki roto i te rōpū nei hei kaihaka, anō pea hei kaea.”

Ki tā Whanarere, “He taumata kei tua i te awemāpara tērā taumata o Te Matatini ki au nei koira te tino kounga o ngā mahi kapa haka o te motu whānui o te ao Māori whānui oti anō rā tātou o te kainga e tino ū ki a tātou ake, a tātou ake tū, te tū o Aotea, te tū o Taranaki, te tū o Whanganui, nā ko te tū tenei o te ao morehu.”