Kaupapa: Koroneihana

He tikanga pūmau tērā o te Kawe Mate ka kitea tonuhia ki te Koroneihana

Te Kāea
  • Waikato/Te Waiariki

Ki Tūrangawaewae Marae i te rā nei, whakatōpū atu ai ngā uri o Tainui waka ki te kawe i ō rātou mate ki raro i te mahau o Mahinārangi, kia tangihia ai, kia ūhia  hoki ai ki te kōrero.

Mai rā anō tēnei momo āhuatanga e whakahaerehia ana i ngā wā o te Koroneihana. 

E ai ki a Tom Roa, “Ka tika ki te tangi i o tātou mate, ka tika hoki ko te kupu "Ko te Kīngi Māori te pouaru o tēnei mea o mate," nā reira kei te mihi ki te marea e kawe nei i o rātou mate, kawe nei o rātou tangihanga ki runga o Tūrangawaewae i te ata nei.”

Hei tā Nanaia Mahuta, “Kua muia te marae i ngā tāngata i kawe i ngā mate o te tau me te maumahara ki a rātou katoa, i roto i tērā tū āhuatanga ka tuitui tātou te here tangata ki ngā here whakapapa kei waenganui anō i ngā iwi katoa o Tainui waka.”

I tū atu i te kaupapa o te kawe mate, he wā anō tēneki mō te kanohi ora ki te tūtakitaki, ki te tūhonohono i ngā tātai whakapapa.

Ki tā Roa, “Ki au he koanga anō mō te ngākau o te kite atu, o te kite mai, te mea atu, "kua roa nei te kite ia koe, ko wai i mate?" nā ko aua pātai, ko aua whakawhitiwhitinga kōrero ko aua whakapānga atu, ko aua whakapānga mai.”

E ai ki a Mahuta, “He koa i roto i te pōuri, e kore e mutu ngā mahara ki a rātou kua huri atu, heke iho mai ki ngā mahuetanga iho me ngā hononga kei waenganui i ngā whānau katoa kei waenganui i a tātou o Waikato i tā mātou nei waka a Tainui.

Otirā, ko tēneki anō te tuaiwa o ngā Koroneihana o Kīngi Tūheitia, e hāpai ana i te kaupapa o te kawe mate, me te aha, mārama te kite atu i te tautoko a te iwi, pākeke mai rangatahi mai, me te pūmau o tēnei tikanga.

Hei tā Huirama Matatahi, “Ko te Koroneihana he kaupapa nui, a ko te kawe mate he mea o roto i taua kaupapa, nō reira ko te ahurutanga o te Koroneihana, o te kaupapa o te Koroneihana e manaaki nei i ngā kawe mate otirā i te whāngai i te iwi, koia tētahi o ngā manuka e kawea ake nei e te hunga rangatahi, kaua mō āpōpō engari i tēnei rā kia pai ai te āpōpōtanga o te kaupapa nei.”

Koia nei te ope i tēnei rā, wheoi he rā anō āpōpō.  Ko te tūmanako o te iwi, ka puta te Kīngi Māori a Tūheitia ki ngā mātāwaka.