Ngā kaupapa: Education, Te Arawa, Te Reo Māori

He kura reo i Ngāti Whakaue hei whakaora i te hunga matatau ki te reo

  • Waikato/Te Waiariki

Kei te ako ngā uri o Ngāti Whakaue i o rātou ake reo, tikanga hoki i tēnei wiki hararei a ngā kura. I tae atu ētahi o rātou ki te wānanga a tau tuarima o Ngāti Whakaue ki te marae o Tangatarua ki Rotorua.

Kia ora pai ai te mita me ngā tikanga o Ngāti Whakaue te matū o te Kura Reo.

Hei tā te kaiwhakahaere, tā Rāwiri Waru, "Ka akohia hoki ngā waiata ake ā Ngāti Whakaue. E haerenga hoki ka whakaritea, a mōhio ai a Ngāti Whakaue ki tōna rohe, nā reira, ia te tau ia te tau, koirā tētahi o ngā kōrero o te hunga ka tae mai, ā, me takahi tātou i te whenua o te rohe pōtae."

Kua tae ā tata atu, ā tāwhiti anō hoki te hunga tōmina ki te reo, whērā i a Kataraina Taepa-Matakatia (Ngāti Teroro o te rangi) rātou ko tōna whānau, i tae atu i Pōneke.

Hei tāna, "Ahakoa ngā aupēhitanga ā mahi, ā taiao me kī, ko te painga i konei, ka hoki mai, ka kau anō te wairua, kia hīhiko anō kia rite kia para tēnei huarahi o te mātauranga."

O ngā uri e rua tekau mā whā mano he hautoru te nui o rātou e mōhio ana ki te kōrero Māori. Mai rāno a Ngāti Whakaue e taunaki ana i te whakahoutanga o ngā kaikōrero matatau ki ngā paepae o ngā marae toru tekau i Rotorua.

Hei tā Waru, E hia tau nei ki muri, I puta i te kōrero i a Hamu Mitchelle, tērā o ngā tino koeke o Ngāti Whakaue. Ko tāna i tērāka wā, ka mate te reo o Ngāti Whakaue i roto i te tekau tau. Anā i kōrerohia tērā kōrero i te tau iwa tekau mā rua pea, kāore e tino rata ki tēnā kōrero āna.

Ko tā te pouako, tā Kiharoa Milroy (Ngāi Tūhoe, Te Arawa) kōrero, "Mā ngā wānanga pēnei, taihoa rā, nā wai rā, nā wai rā, ka piki ake."

Wheoi, tokomaha ngā koeke o Te Arawa kua riro atu i ngā tau ruarua nei.

"Ka nui ngā wahine ka tae mai engari, tokoiti ngā tāne.  Kāore au i te mōhio mēnā e pukumahi ana ngā tāne, kei te whakamā rānei ki te whaiwhai i tō tātou reo," te kii a Milroy.

Mēnā ka nui ake ngā tāne tae mai, koirā te oranga o te paepae.  Ko ngā painga ko te iwi kei te tae mai.

"Kauka e waiho mā te marae anake, engari, kōrerohia i te kāinga, kōrero i runga i ngā tiriti, i roto i ngā toa katoa o te rohe nei nā, kia kī ai he reo ora," e ai ki a Waru.

E toru ngā kura reo ka tū hei ngā rā whakatā i te tau nei.