Ngā kaupapa: Land, Treaty Settlements

He hiahia tā te iwi kāinga kia whai wāhi atu ki te whenua i Elliot Bay e hokona ana e te whānau Elliot

  • Te Tai Tokerau

Ko te hiahia a te whānau Elliot, kia hoko atu te nuinga o o rātou whenua, he mea tapa ki tō rātou īngoa whānau tonu i te rohe o te Peowhairangi.  

E toro atu ana te whenua ki te moana, ā, kua roa nei te whenua e noho ana hei rake haumako ki te hunga turuhi.  Ko te āki a te iwi kāinga, kia riro mā te Karauna ēnei whenua e hoko, taro ake te wā, ka whakahokia ki te iwi mā roto mai i tētahi whakataunga tiriti.

He rake houmako kei ngā miriona taara te wāriu.

Hei tā Marara Te Tai Hook, (Ngāti Kuta, Ngāpuhi), "Te īngoa o te wāhi nei, ko Te Akau ehara i te Elliot's Farm me ērā īngoa katoa nā tauiwi i whakaīngoa ēnā īngoa."

I wawatatia e John Elliot, nānā te taitara ki ngā whenua, te hoko, neke atu i te ono rau heketea te rahi o ngā whenua nei ki te Papa Atawhai, i runga hoki i ngā tikanga e taea nei te utu i te nama i roto i ngā tau rua tekau, engari horekau kē rātou i hiahia ki te tono hokohoko nei.   

E ai ki a Robert Willoughby, kaikerēme Tiriti o Ngā Iwi o Rāwhiti, kua noho a John Elliot ki taua hapori mō te wā roa, ā, e mārama ana rātou ki tāna e hiahia ai.  Heoi, e mōhio ana te iwi ki te hītori o taua whenua."

Ko te whenua, e whai pāmu, hāpuni hororei ana e whakarata nei i te tini. Hei tā Willoughby, he nui ngā whenua o te takiwa i murua e te Karauna,ā, ko Elliots Bay, e karangahia ana ko Te Akau tētahi o ēnā whenua raupatu, i whai wāhi atu ki te paraka Māori o mua, ko Te Pahi te īngoa.  

I te tau rua mano mā iwa i puta ki te ao mārama ētahi kōiwi ki nga pari o konei. Ko tā te rīpoata o te Pouhere Tāonga, kāhore e kore, he kōiwi tūpuna Māori ēnei.

Hei tā te kuia, tā Mārara Hook, e tino aroha ana te iwi kāinga ki te wāhi nei, "Koinā te tino mea o te whenua ki ahau, i roto i ngā kōrero kua kōrerongia mai e ōku mātua me ngā tūpuna, ko tātou te whenua, ko te whenua ko tātou." 

Kīhai te whānau Elliot i whai wāhi te tuku kōrerō mai ki Te Kāea, ā, e tūmanako ana kia puta te whenua ki runga i te mākete hokohoko a te tau e heke mai nei.  

Ka mutu, hei tā te Tari Minita Take Tiriti Chris Finalyson, kua pātai atu ia ki āna āpiha kia whai whakaaro ki te urunga atu o te whenua nei o Elliot Bay i roto i ngā whakaritenga whakataunga tiriti.