Kaupapa: Tainui

E whakarite ana ngā Iwi mō ngā whakatairanga 160 tau o Te Kiingitanga

Mānia Clarke
  • Waikato/Te Waiariki

Kei te takatū ake ngā iwi o te motu ki te whakanui i te kotahi rau e ono tekau tau a te Kīngitanga ka tīmata a ngā rangi whakatā nei. Hei reira, whakaputahia ai ngā kōrero a Te Kāhautu Maxwell, ihorei o Te Whakatōhea me ētahi atu rangatira a iwi e tūhono atu ai tēnā me tēnā ki Te Kīngitanga, ā tae atu rā ki ōna pānga i ēnei ra.

He mea tono atu e Te Ariki Tamaroa e Whatumoana Te Aa ki tēnā iwi ki tēnā iwi ki te kawhau i ngā herenga ki Te Kiingitanga.

“I ū tuatahi a Tainui waka ki roto i a Mātaatua ki Tihirau ki tau ngā waka, ko te tamāhine a Hoturoa ko Tōrere nui a rua,” i mea atu a Maxwell, “ka pakaru mai ko ngā iwi o te rāwhiti ki roto o Mātaatua, ko Te Whānau a Apanui tērā, ko Ngāi Tai tērā, ko Te Whakatōhea tērā huri tonu atu ki roto o Te Aitanga-a-Mahāki.”

He tū pokowhiwhi ki te pokowhiwhi hoki i te pae o te riri.

“Ko te haumi a Te Whakatōhea i Te Kiingitanga i roto i ngā pakanga whenua ki roto ō Rangiriri. Ko te haere a Te Tai Rāwhiti me tana ope tauā ki te tautoko i te karanga a Kiingi Tawhiao ki roto i ngā pakanga whenua o Ōrākau,” ka kī atu ia.

I tēnei rā, kotahi rau e ono tekau tau ki muri i whakawahia te rangatira nō Waikato a Pōtatau Te Wherowhero hei Kiingi Māori tuatahi I Ngāruawāhia nei. Nō te ata nei i tū ai tētehi karakia whakamaharatanga i konei i te whare o Tūrangawaewae.

I te matenga o Te Wherowhero, ka piki atu ko Tawhiao whai muri mai, ko Mahuta, ko Te Rata, ko Korokī, ko Te Arikinui Te Atairangi Kaahu rātou ko Kiingi Tuheitia Pōtatau Te Wherowhero te tuawhitu e noho nei ki te ahurewa tapu o ngōna mātua tūpuna.

Tau atu tau mai ka taunaki te iwi o Te Whakatōhea i ngā kaupapa o Te Kiingitanga, whērā i ngā koroneihana me te poukai.

“Kia rongo ai rātou i te hā, ora o te Kiingitanga tērā ki te whakakotahi i a tātou i raro i tētehi mana kotahi, i te mea mai rānō i tae mai ai a tauiwi i konei ki te whakawehewehe i a tātou.”

Tokomaha ngā wahanui nō ngā iwi rāwaho ka tū ki ngā whakatairanga ka tīmata a te Rāhoroi nei.