Kaupapa: Kōhanga Reo

He rōpū kua whakaritea hei āta wānanga i ngā mahi a te Poari Matua o te Kōhanga Reo

I te rangi nei tatū atu ai te hui a nga Kōhanga Reo i te hui papāho i tu i ngā mema o te poari i Turangawaewae House inakuanei.

Kāre ngā kairipoata o Native Affairs i tukuna kia kuhu ki te hui, heoi i reira tā mātou kairipoata a Maiki Sherman i te hui papāho.

Ko tāna i te rangi nei mo te wā tuatahi i noho tahi tētahi rōpu o ngā mema o te poari matua o te Kōhanga Reo ki te aroaro o te hunga papāho ki te whakautu pātai mo te ara whakamua mo te Kōhanga Reo, hei tā rātou ko te hua nui i puta i te hui ko te kotahitanga, āpiti atu ko te whakatūnga o tētahi komiti whāiti ka noho tahi me ngā Kōhanga Reo o te motu ki te whakaritea mahere mo te hānganga hōu o te Poari Matua.

E ai ki ngā mema o te Poari Matua o te Kōhanga Reo ka heke iho rātou i aua tūranga rā inā tohua e ngā whānau kōhanga, he whakatau ka kitea ake hei te marama o Tihema.

Ko tā Timoti Kāretu, “i oti i a mātou te kii atu ki te hui e wātea ana mātou ki te heke kei i a rātou kōrero.” Heoi ko tāna ano i puta tonu te tautoko mo te poari ki taua hui.

I te otinga ake o te hui taumata i whakaturia tētahi rōpu whāiti hei kōkiri i ngā mahi wānanga i tētahi hānganga hōu mo te poari matua, tokowhitu ngā mema.

Kotahi he māngai ma Kingi Tuheitia, kotahi mā te poari matua, kotahi ma te kāhui rangatira ā Iwi, ā tokowhā mā ngā kōhanga reo.

Karekau te rahinga o ngā rohe kōhanga i whakaae atu ki ngā tauira e whā i whakapuakitia hei wānanga e te poari matua.

Ko tā Kahurangi Iritana Tawhiwhirangi, “I ohorere rātou ki ngā tauira i whakaarohia e te poari hei whakaaro atu mā rātou ehara i te mea e mea ana koinei anake hei whakaaro atu.”

E ai ki a Tukoroirangi Morgan, “ko te āta noho me te āta kōrero ki ngā whānau katoa o te motu nei o roto i te kōhanga reo, ki reira ka whakarāpopoto mai tētahi ripoata, ka tuku ki ngā whānau ano ka hoki mai a te Tihema.”

Kāti ko tētahi mema ka whakawātea i tōna tūranga inaia tonu nei ko Tukoroirangi Morgan, māngai mā Kingi Tuheitia.  E ai ki te kōrero he nawe i whakapūakitia e ētahi kōhanga mōna i tohu ki te i te wā e tohua ana ēra tūmomo mahi āpiti atu mōna e whakahaere ana i te hui taumata i a ia i taua tūranga ra.

E ai ki te poari matua kua rima tau a ia e wānanga ana ki te whakahōu i tāna hanga engari hei tā rātou nā te kokoraho Tiriti o Waitangi me ngā raru me tana marautanga me te tākaimatua i tārewa ai, āpiti atu ko ngā here o te ture te take hei tāna ano karekau i whakatauria wawetia tēnei raru nui.

Ko tā Kahurangi Iritana Tawhiwhirangi, “mēna kōrero tātou mo te hē ka noho tātou i konei noaiho mo e hia rānei te roa engari kōrero ana mo ngā ahuatanga i whakararu i te katoa ehara i te mea, na mea te raru raru, na mea te raruraru o ēnei mahi, moumou taima, engari me hāngai mai, pēnei i te hui nei, hānagi ami ki te whakatakoto ano i te kaupapa ma ngā whānau e whakatau a te mutunga.”

Kāti hei ngā marama e hāere ake nei ka kawea ko ngā mahi a te rōpu whāiti i te marama o Tihema tu ai tētahi hui taumata ano ki te whakaritea hānganga hōu.